سندروم خشکی چشم و آلودگی هوا

اثر جدی آلودگی هوا بر چشم ها

 خشکی چشم و آلودگی هوا؛ یکی از رایج‌ترین مشکلات چشم در برابر آلودگی هوا، «خشکی چشم» است. متخصصان چشم دلیل این امر را کاهش رطوبت هوا می‌دانند.

بیشترین اثر آلودگی هوا بر چشم ‌ها از طریق ترکیبات موجود در هوای آلوده از جمله گوگرد و فلزات سنگین است که این ترکیبات می­‌توانند مستقیماً بر اشک چشم اثر بگذارند. شایع ترین عارضه آلودگی هوا «خشکی چشم‌ها» محسوب می‌شود. ابراز ناراحتی چشمی در زمان اوج آلودگی هوا یک موضوع شایع است و قطعا این آلودگی ها بر روی چشم تاثیر منفی می گذارد.

اشک مانند یک لایه محافظت کننده چشم عمل می ‌کند. اثرات این مواد بر اشک چشم موجب برهم زدن لایه طبیعی اشک می ‌شود. اشک انسان از سه لایه اصلی چربی غدد مترشحه لبه پلک، غدد آب و منیسک تشکیل می ‌شود. مواد آلوده ‌کننده می ‌توانند اثر محافظتی اشک روی سطح چشم را از بین ببرند.

با حساس شدن چشم، سلول ‌های اصلی کره چشم آسیب خواهند دید و سلول‌ های دفاعی بدن در آنجا جمع شده و موجب سوزش، خارش و قرمزی در سطح چشم می شوند. از سوی دیگر این مواد آلوده به طور مستقیم موجب اختلال غدد چربی لبه پلک خواهند شد و باعث کاهش ترشح و تشکیل مواد غیرطبیعی در غدد چربی پلک می ‌شوند.

اثرات دیگری که آلودگی هوا به طور غیرمستقیم بر چشم می گذارد، التهاب مجاری تنفسی فوقانی و سینوس ها است که در نتیجه آن درد چشم ظاهر می شود. گودی و کبودی دور چشم، ریزش مژه ها و خارش و سوزش سطح قرنیه عارضه های دیگری هستند که در طولانی مدت ظاهر می شوند.

تاثیر آلاینده‌های هوا روی چشم‌های انسان

از جمله واکنش‌های چشم در برابر هوای آلوده می‌توان به عارضه‌های ناپایداری همچون خارش و سوزش یا مشکلات جدی‌تر همانند حساسیت شدید، آب‌مروارید و حتی سرطان اشاره کرد. موارد زیر نیز از دیگر مشکلات رایج هوای ناپاک هستند:

– قرمزی چشم‌ها

– سوزش

– آب‌ریزش چشم‌ها

– ترشحات طنابی چشم

– خارش

– خشکی و حس سوزن‌سوزن شدن چشم

– تاری دید و مشکلات بینایی، آب آمدن و خارش

چگونه می‌توان مضرات هوای ناسالم بر روی چشم‌ها را کاهش داد؟

بسیار غیرواقعی است اگر بگوییم که در معرض هوای آلوده قرار نگیرید، زیرا زندگی شهری با این مشکل عجین شده است. اما می‌توانید با برخی تمهیدات از اثرات آلاینده‌ها بر روی چشم‌های خود بکاهید. برای این منظور، ساده‌ترین و اصلی‌ترین کاری که می‌توانید انجام دهید، مرطوب نگه داشتن چشم‌هاست.

برای اینکه چشم‌ها همیشه مرطوب باشند و بتوانند اشک تولید کنند، باید رطوبت بدن خود را حفط کنید که راهکار آن، مصرف زیاد مایعات است. به توصیه کارشناسان، بهتر است روزانه ۸ لیوان آب بنوشید. یا با مصرف میوه‌‍‌ها و سبزیجاتی همانند هندوانه، اسفناج، کاهو و خیار که حاوی مقادیر زیادی آب هستند، این کمبود را جبران کنید.

روش دیگر استفاده همیشگی از عینک آفتابی است. این عینک‌ها فقط جنبه زیبایی ندارند، بلکه از ورود گردوغبار، آشغال و خاک به درون چشم‌ها به‌ویژه در روزهای بادی، جلوگیری می‌کند.

از دیگر راهکارهای مناسب برای حفاظت از چشم در برابر اثرات منفی آلودگی هوا باید به افزایش میزان رطوبت داخلی خانه اشاره کرد. اگر حتی هوای بیرون از خانه خشک و کثیف است، شما می‌توانید فضای داخلی خانه را مرطوب کنید. برای این منظور می‌توانید از دستگاه های رطوبت‌ساز، بخورهای سرد یا گرم و یا حتی از روش‌های سنتی همچون قرار دادن قابلمه پر از آب روی اجاق گاز بهره بگیرید. رطوبت زیاد به پاکسازی سینوس‌ها نیز کمک می‌کند.

برای درمان خشکی چشم‌ها نیز می‌توانید از اشک مصنوعی استفاده کنید. البته پیش از خرید این دارو بهتر است با پزشک متخصص چشم در مورد گزینه مناسب برای چشم‌های خود مشورت بگیرید.

آنفولانزا و سرماخوردگی را از روی علائم آنها تشخیص دهید

[vc_row][vc_column][vc_column_text]

تفاوت آنفولانزا و سرماخوردگی در چیست؟ آنفولانزا و سرماخوردگی چه علائم مشترکی با هم دارند؟ بررسی نشانه‌های بیماری‌های سرماخوردگی و آنفولانزا نشان می‌دهد که این دو بیماری در عین شباهت، تفاوت‌های اصلی و مهمی دارند که با شناخت آن‌ها می‌توان بهتر و زودتر بیماری را درمان کرد.

علت سرما خوردگی و آنفولانزا چیست؟

بیش از 200 نوع ویروس مختلف می توانند سرما خوردگی ایجاد کنند. در مورد آنفلوانزا عموماً دو نوع ویروس آنفولانزا A وB، باعث بروز این بیماری در انسان می‌شوند. به طور معمول نوع عامل همه‌گیری سالانه‌ای است که رخ می‌دهد. این ویروس‌ها پیوسته تغییر می‌کنند و زیرنوع‌ها یا سوش‌هایی را تولید می‌کنند که با ویروس اولی تفاوت دارند اما برخی از ویژگی‌های آن را حفظ کرده‌اند. سوش‌های ویروس آنفولانزا که باعث آنفولانزا می‌شوند ممکن است از سالی به سال دیگر تفاوت داشته باشد. همین مطلب یعنی انواع کم ویروسهایی که باعث آنفولانزا می شوند باعث شده واکسن هایی تهیه شود که به پیشگیری از آنفولانزا کمک می کنند. اما در مورد سرما خوردگی ساختن واکسن به دلیل تعداد زیاد ویروسها میسر نیست.

تفاوت سرما خوردگی با آنفولانزا

آنفولانزا و سرماخوردگی علائمی مشابه دارند. سرما خوردگی معمولاً خفیف تر است در حالی که آنفولانزا علائم شدیدتری دارد. سرما خوردگی معمولاً علاوه بر احساس خستگی با عطسه، سرفه و آبریزش بینی همراه است. ممکن است همراه تب نبوده یا تب پایین وجود داشته باشد. هچنین ممکن است کوفتگی عضلانی یا سوزش گلو، اشک ریزش وسر درد هم دیده شود. آنفولانزا  معمولاً به طور ناگهانی شروع شده و بسیار آزار دهنده است. بیمار احساس ضعف و خستگی می کند و تب دارد.

علائـــم دیگر شامل سرفه های خشک، آبریزش از بینی، لرز، درد عضلانی، سر درد شدید، درد چشم و گلو درد  ممکن است دیده شود. مدت زمان بیشتری طول می کشد تا آنفولانزا کاملاً خوب شود اما در سرما خوردگی این مدت کوتاه تر است. اگرچه مردم اغلب واژه‌ی آنفولانزا را برای هر نوع بیماری به کار می‌برند که نشانه‌هایی مانند آنفولانزا دارد، لیکن آن یک بیماری ویروسی مجزا با نشانه‌های ویژه‌ی خود است و به‌طور معمول در زمان‌های ویژه‌ای از سال، پایان پاییز و طی زمستان، رخ می‌دهد.

بیماری آنفولانزا یک عفونت حاد ویروسی دستگاه تنفسی است که در صورت سالم و فعال بودن سیستم ایمنی فرد مبتلا، عوارض بیماری بعد از طی دوره چند روزه تخفیف یافته و بهبودی حاصل می‌شود. در افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن و نقص ایمنی و در موارد همه‌گیری، عوارض بیماری شدیدتر و مرگ‌ومیر بیشتری دارد.

علائم آنفولانزا:

معمولاً نشانه‌های آنفولانزا از سرماخوردگی شدیدتر است. آنفولانزا اغلب با علائمی چون تب و گاه تب‌های بالای 40 درجه، سردرد، دردهای عضلانی، ضعف‌های شدید همراه با سرفه، درد سینه، درد مفاصل، بی‌اشتهایی و کسالت عارض می‌شود البته ممکن است بیمار لرز هم داشته باشد اما لرز اکثراً در ذات‌الریه دیده می‌شود.

علائم آنفولانزا عبارت‌اند از گلودرد، تب، سردرد، درد عضلانی، گرفتگی گلو و سرفه. بیشتر این علائم طی ۲ تا ۵ روز بهبود پیدا می‌کنند. اما معمولاً بیش از یک هفته بیمار احساس خستگی و ضعف دارد. در افراد مبتلابه آنفولانزا عارضه ذات‌الریه بسیار رایج است و این بیماری را بیشتر می‌توان در جوانان، سالمندان و افراد مبتلابه مشکلات ریه و قلب مشاهده کرد.

علائم سرماخوردگی:

سرماخوردگی معمولأ با سوزش و درد گلو آغاز می شود و با سرفه، آبریزش بینی و بعضی مواقع با خروج خلط ادامه پیدا می کند. عامل بیماری سرماخوردگی نیز یک نوع ویروس است و علایم آن عطسه‌های شدید و پشت سر هم، آبریزش بینی، گلودرد و… است. البته گاهی مواقع کودکان سرماخورده دچار تب نیز می شوند ولی تب به‌ندرت بزرگسالان را درگیر می‌کند. بنابراین در سرماخوردگی دردهای شدید عضلانی و تب‌های بالا همچنین سردردهای شدید و سرفه و کوفتگی عضلات برخلاف آنفولانزا بسیار کمتر دیده می‌شود.

نشانه‌های بعدی سرماخوردگی ازجمله آبریزش و گرفتگی بینی همراه با سرفه پس‌از آن ظاهر می‌شوند و برای ۴ یا ۵ روز ادامه‌دارند. حتی ممکن است فرد بیمار تب کند که البته در بزرگ‌سالان کمتر دیده‌شده است و کودکان بیشتر در معرض خطر تب قرار دارند. پس از آبریزش بینی، ترشحات سبزرنگ و غلیظی از بینی ترشح می‌شود که کم‌کم به ترشحات مخاطی ختم می‌شود. پس‌ازآن وضعیت بیمار رو بهبود می‌رود.

رعایت نکات بهداشتی جهت جلوگیری از سرماخوردگی و آنفولانزا:

به‌منظور جلوگیری از انتشار آنفولانزا و سرماخوردگی رعایت بهداشت فردی و عمومی ضروری می­ باشد و شست‌وشوی مرتب دست و صورت با آب و صابون قبل از خوردن غذا به‌ویژه پس از برخورد با فرد بیمار لازم است. همچنین باید دهان و صورت هنگام عطسه و سرفه پوشانده شده و از تماس با دیگران هنگام بیماری اجتناب كرد. همچنين بايد در زمان  سرماخوردگی و آنفلوانزا پس از سرفه و عطسه اگر دستمال در دسترس ندارید، از آستین یا آرنج خود به‌جای کف دست استفاده کنید تا از انتقال بیماری کاسته شود. استفاده از ماسک ضروری است و حتی اهمیت ماسک بیمار همیشه بیشتر از ماسک اطرافیان است. بهترین زمان تزریق واکسن آنفولانزا اواخر شهریور و مهر ماه می ­باشد.

تزریق واکسن آنفولانزا 50 تا 80 درصد کمک می‌کند تا شخص مبتلا نگردد و اگر هم بیمار شد نه ‌تنها از شدت بیماری می‌کاهد بلکه طول دوره بیماری نیز کاهش می‌یابد. در طول مدت بیماری آنفولانزا استفاده از مواد غذایی که حاوی آنتی‌اکسیدان هستند به بیمار کمک شایانی می‌کند تا بهبودی هرچه زودتر حاصل شود.

 [/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]

رتینوپاتی دیابتی؛ اثرات دیابت بر روی چشم

 رتینوپاتی دیابتی عارضه‌ای ناشی از دیابت است که بدلیل تغییرات ایجاد شده در رگ‌های خونی رخ می‌دهد. رتینوپاتی دیابتی یکی از عوارض بیماری دیابت است که روی چشم ها تأثیر می گذارد. آسیب رگ های خونی در قسمت حساس به نور عقب چشم یعنی شبکیه چشم، باعث بروز رتینوپاتی دیابتی می شود. در ابتدا، رتینوپاتی دیابتی علامتی ندارد و یا فقط مشکلات چشمی خفیفی ایجاد می کند، ولی سرانجام باعث کوری فرد می شود.

رتینوپاتی دیابتی چیست؟

رتینوپاتی دیابتی عارضه ای ناشی از دیابت است که به دلیل تغییرات ایجاد شده در رگ های خونی رخ می دهد. پرده شبکیه لایه عصبی در پشت چشم است که نور را درک می­ کند و تصاویر را به مغز   می ­فرستد. وقتی عروق خونی در شبکیه آسیب می­ بینند ممکن است باعث نشت مایع یا خون شده یا منجر به رشد شاخه­ های عروقی شکننده و کلافه مانند شده و باعث تخریب شبکیه شود در نتیجه تصویری که شبکیه به مغز می­ فرستد تار شده یا کج و معوج می ­شود.

رتینوپاتی دیابتی یکی از علل اصلی کاهش دید است و کسانی که دیابت درمان نشده دارند 25 برابر شانس بیشتری برای کوری نسبت به افراد عادی دارند.

هرچه طول بیماری دیابت بیشتر باشد احتمال رتینوپاتی دیابتی بیشتر می­ شود. در نزدیک به 80% کسانی که لااقل 15 سال دیابت دارند مقداری صدمه به عروق شبکیه دیده می ­شود. در مبتلایان به دیابت نوع یک (نوع جوانان) احتمال ابتلا به رتینوپاتی دیابتی در سنین پایین تر بیشتر است. چنانچه شما دیابت دارید بایستی بدانید که امروزه با بهبود وسایل تشخیصی و درمانی، فقط درصد کوچکی از بیماران مبتلا به دیابت مشکلات جدی ناشی از کاهش دید خواهند داشت، مشروط به اینکه به موقع به چشم پزشک مراجعه نمایند.

انواع رتينوپاتی ديابتی:

دو نوع رتینوپاتی دیابتی وجود دارد که عبارتند از:

1. رتینوپاتی زمینه ­ای یا بدون رگ زایی:

در این مرحله عروق کوچک در پرده شبکیه صدمه دیده و مایع یا خون از آنها نشت می­ کند. مایع نشت کرده باعث تورم پرده شبکیه شده و یا رسوباتی بنام اگزودا را ایجاد می­ نماید. با اینکه این مرحله معمولاً روی دید تاثیری نمی­ گذارد اما ممکن است بعداً به مراحل شدیدتری که منجر به کاهش دید می ­شود تبدیل شود. از این رو رتینوپاتی زمینه ای به عنوان یک علامت هشداردهنده محسوب می­ شود.

2. رتینوپاتی پرولیفراتیو (تکثیری) همراه با رگ زایی:

این مرحله با ظهور رگ های جدید در شبکیه که رگ زایی نامیده می شود، آغاز می گردد. حالتی است که رگهای خونی جدید و غیرطبیعی بر روی سطح شبکیه رشد می ­کنند. این پدیده “نئوواسکولاریزاسیون Neovascularization” خوانده می شود. این عروق جدید دیواره ضعیف­ تری داشته و شکننده هستند و ممکن است منجر به خونریزی شوند. زجاجیه ماده شفاف و ژله مانندی است که مرکز چشم را پر می­ کند. خون نشت کرده باعث کدر شدن زجاجیه شده و بصورت نسبی عبور نور را از مردمک به پرده شبکیه را مانع می­ شود در نتیجه تصویر تار و درهم می­ شود. این رگهای خونی غیرطبیعی ممکن است تبدیل به بافت سفتی شده که شبکیه را از پشت چشم جدا کنند و باعث جدا شدگی پرده شبکیه شوند که در صورت عدم درمان می­ تواند منجر به کاهش شدید دید و کوری شود.

رگهای خونی غیرطبیعی همچنین ممکن است اطراف مردمک، روی عنبیه (قسمت رنگی چشم) رشد کرده و با افزایش فشار داخل چشم باعث ایجاد آب سیاه شود.

* رتینوپاتی دیابتی تکثیری پرولیفراتیو شدیدترین نوع بیماری شبکیه ناشی از دیابت می­باشد. حدود %20 افراد دیابتی به آن مبتلا می ­شوند و می­ تواند باعث کاهش شدید دید و کوری شود.

علائم رتینوپاتی دیابتی کدامند؟

معمولاً در مرحله رتینوپاتی زمینه­ای علامتی وجود ندارد. اگرچه ممکن است در صورت ایجاد تورم مرکز دید تاری دید به صورت تدریجی ایجاد شود. شما ممکن است هرگز به تغییر میزان دید خود پی نبرید. معاینه چشم پزشکی تنها راهی است که به کمک آن می­ توان تغییرات داخل چشم شما را پیدا کرد.

 رتينوپاتي پروليفراتيو بدون درد است اما يك نوع شديد و جدي از بيماري است كه بايد به سرعت درمان گردد. حاملگي و فشار خون بالا ممكن است سبب تشديد رتينوپاتي شوند.

رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی

چه کسانی در خطر ابتال به رتینو پاتی قرار دارند؟

تمام بیماران مبتلا به دیابت نوع 1و 2 در خطر این بیماری قرار دارند. از همین رو تمام بیماران مبتلا به دیابت حداقل سالی یک بار باید تحت معاینه کامل چشم پزشکی، با مردمک گشاد شده قرار گیرند. احتمال ابتال به رتینو پاتی دیابتی در کسانی که مدت طوالنی تریست به دیابت مبتلا شده اند، بیشتر است.

رتینوپاتی دیابتی یکی از مشکالت حین بارداری در بیماران مبتال به دیابت است. برای محافظت از بینایی، هر خانم باردار مبتلا به دیابت باید هر چه سریعتر تحت معاینه­ی کامل چشم پزشکی قرار گیرد.

تشخیص رتینوپاتی دیابتی:

بهترین راه برای تشخیص رتینوپاتی دیابتی معاینه چشمی در فواصل منظم می­ باشد که توسط چشم پزشک بایستی انجام شود. رتینوپاتی بسیار شدید ممکن است کاملاً بدون علامت باشد. بیماری را می­ توان با درمان بهبود بخشید. برای تشخیص رتینوپاتی دیابتی چشم پزشک با استفاده از دستگاهی بنام افتالموسکوپ بداخل چشم شما نگاه می ­کند. چشم پزشکی ممکن است قبل از معاینه با استفاده از قطره چشمی مردمک را باز کند.

* اگر شما مبتلا به دیابت هستید، حداقلی سالی یکبار باید تحت معاینه کامل چشم پزشکی با مردمک گشاد شده قرار گیرید.

عوارض رتینوپاتی دیابتی:

رتینوپاتی دیابتی باعث رشد رگ های خونی غیرطبیعی در شبکیه چشم می شود. لذا باعث بروز مشکلات جدی در بینایی شما می گردد که عبارتند از:

– خونریزی زجاجیه چشم

– جدا شدن شبکیه چشم

– گلوکوم یا آب سیاه چشم

–  کوری

 

[aparat id=”Qe7Fs”]

آسیب دیدگی های چشمی ناشی از کار

انستیتوی ملی ایمنی و بهداشت شغلی (NIOSH) در گزارش اخیر خود اعلام کرد سالانه 2 هزار کارگر با مشکل آسیب دیدگی چشم ناشی از کار مواجه می شوند. تنها در ایالات متحده هر سال بیش از 300 میلیون دلار کمک هزینه درمانی برای جبران این قبیل آسیب ها پرداخت می شود. این مرکز برآورد می کند کل آسیب های چشمی ناشی از کار در سراسر جهان سالانه از رقم 500 هزار مورد فراتر می رود که بسیار نگران کننده است.

گزارش انجمن چشم پزشکان آمریکا نشان می دهد آسیب های چشمی ناشی از کار اغلب منجر به کاهش بینایی و در موارد شدید باعث نابینایی می شود. به نظر این مرکز معتبر علمی بی­توجهی کارفرمایان در خصوص به کارگیری الزامی البسه ایمنی به ویژه عینک محافظ احتمال آسیب دیدگی چشم در محل کار را افزایش می­دهد. آنها به همه کارفرمایان توصیه می­ کنند از «دستورالعمل های ایمنی در محل کار» پیروی کنند تا بینایی کارگران دچار صدمه نشود.

حوادث چشمی ناشی از کار

الف)تروما:

تقریباً 75 درصد تمام صدمات چشمی ناشی از کاررا، آسیب های سطحی قرنیه و اجسام خارجی تشکیل می دهند. بیشتر آسیبهای سطحی سریعاً ترمیم می شوند. جهت بررسی جسم خارجی قرنیه می توان از رنگدانه فلوروسئین استفاده کرد و سپس توسط اسلیت لامپ، جسم خارجی یا بقایای آن را مشخص نمود. درمان جسم خارجی سطحی قرنیه شامل خارج کردن جسم خارجی، تجویز پماد آنتی بیوتیک، بستن چشم و در صورت وجود درد تجویز قطره های کوتاه اثرسیکلوپلژیک است. بدترین عارضه ترومای سطحی چشم، عفونت می باشد. شایع ترین اجسامی که به چشم نفوذ می کنند قطعات فلزی، شیشه و میخ است. هر بیمار مشکوک به پارگی چشم را باید بلافاصله پس از انجام اقدامات اولیه لازم، جهت بررسی کامل به بخش اورژانس چشم ارجاع داد.

ب)مواد شیمیایی:

درصد کمی از آسیبهای چشمی موجود در صنایع ناشی از مواجهه با مواد شیمیایی است. ولی میزان بروز آسیبهای شدید ناشی از این مواد قابل توجه است. مهمترین مواد شیمیایی اسیدها و بازهای قوی هستند که شایع ترین راه آسیب، پاشیدن تصادفی این مواد به چشم است. اپیتلیوم طبیعی و سالم قرنیه نسبت به تغییرات PH در محدوده 4 تا 10 مقاوم است. ولی خارج از این محدوده اپیتلیوم سریعاً تخریب شده و مواد به نسوج زیرین راه می یابند.

– اسیدها: درسوختگی ناشی ازاسیدها، پروتئین های سلولی منعقد شده و مانند سد محافظ عمل می کنند. در نتیجه اسید نمی تواند به لایه های عمقی نفوذ کند. البته در مورد سوختگی ناشی از اسیدهای قوی نظیر اسید سولفوریک تغلیظ شده و اسیدفلوریدریک استثناء وجود دارد این اسیدها  به سرعت داخل چشم نفوذ کرده و باعث نکروز عمقی می شوند.

– قلیاها: مواد قلیایی با صابونی کردن اسیدهای چرب جدار سلول، موجب از بین رفتن سلول شده و در نتیجه ماده شیمیایی به عمق بافت نفوذ می کند.

* صدمات ناشی ازمواد قليايی شديدتر از مواد اسيدی است.

مواد شيميايی ديگر مانند آرسنيك(مورد مصرف در صنايع وكشاورزي)، دي سولفيد كربن، سرب، اسميوم(مورد مصرف درصنايع الكترونيك)، جيوه، متيل الكل  و نقره، سموم استیل کولین استراز(حشره کش ها)، موجب صدمات چشمي می گردند.

ج) تشعشع:

اشعه ها در دو گروه بزرگ یونیزان و غیریونیزان  قرار می گیرند. نور مرئی حدود 40 درصد تشعشعات خورشید را شامل می شود. طول موج آن بین 400 تا 750 نانومتر است.

مشاغل در معرض آسیب:

1. مشاغل مرتبط با جوشکاری:

این گروه از کارگران در خطوط تولید صنعتی یا ساختمانی با دستگاه های جوش قوس الکتریکی کار می کنند. این وسایل پرتوهای فرابنفش (UV) پرقدرت ساطع می کند که در صورت عدم استفاده از عینک های مخصوص جوشکاری، دید فرد را در زمان کوتاهی مختل خواهد کرد. همچنین احتمال اصابت براده های جوشکاری با چشم و در نتیجه پارگی قرنیه و آسیب شبکیه وجود دارد. مطالعات نشان می دهد میانگین سن ابتلا به کاتاراکت یا آب مروارید در این گروه از کارگران پایین است.

2. مکانیک ها و تکنسین ها:

ماهیت کار این افراد با ابزارهای مختلف و شرایط پیش بینی نشده عجین شده است. برخورد اشیاء و قطعات با چشم انواع آسیب دیدگی ها را ایجاد می کند که در موارد شدید قادر است فرد را برای تمام عمر نابینا کند.

3. نجارها:

کارگران صنف نجاری از گروه های در معرض آسیب محسوب می شوند. چشم این افراد در تماس نزدیک با چوب و قطعات ریز و درشت چوبی یا براده های سمباده ای قرار دارد که در اثر سهل انگاری یا بی احتیاطی می تواند به چشم صدمه بزند. حتی افرادی که به شکل مستقیم با خطوط تولید چوب سروکار ندارند همچنان در معرض آسیب هستند و برای پیشگیری باید از عینک­های ایمنی استفاده کنند.

4. اپراتورهای رایانه:

استفاده بیش از حد از رایانه می تواند فشار زیادی به چشم وارد کند و به تدریج به دستگاه بینایی آسیب می رساند. این گروه از شاغلان در صورت عدم استفاده از عینک مخصوص کار با رایانه یا خودداری از انجام تمرین های چشمی پس از 45روز با آثار خستگی و خشکی چشم مواجه می شوند و در بلند مدت آنها را با آسیب های بیشتری مواجه می­ کند.

* توصیه می ­شود کارفرمایان درباره استفاده از عینک های ایمنی به نکات و پروتکل های توصیه شده عمل کنند تا از بروز آسیب های بینایی پیشگیری شود.

 

روز جهانی دیابت

دیابت یک عارضه ناشى از اختلال در تولید و یا عملکرد انسولین در بدن است. انسولین هورمون یا ماده‌اى است که در لوزالمعده (پانکراس) تولید مى‌شود و سلول‌ها را قادر مى‌سازد تا گلوکز را از خون بگیرد و براى تولید انرژى استفاده کنند.

فدراسیون بین المللی دیابت شعار روز جهانی دیابت در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ میلادی را ” خانواده و دیابت” اعلام کرده است.

دیابت و حقایقی درباره آن؛ به مناسبت روز جهانی دیابت

دیابت یک عارضه ناشى از اختلال در تولید و یا عملکرد انسولین در بدن است. انسولین هورمون یا ماده‌اى است که در لوزالمعده (پانکراس) تولید مى‌شود و سلول‌ها را قادر مى‌سازد تا گلوکز را از خون بگیرد و براى تولید انرژى استفاده کنند.

فدراسیون بین المللی دیابت، شعار روز جهانی دیابت در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ میلادی را ” خانواده و دیابت” اعلام کرده است.

نامگذاری روز جهانی دیابت

چهاردهم نوامبر(23 آبان)، سالگرد تولد “فردریک بانتینگ” کاشف انسولین، اولین بار در سال 1991 با همکاری بنیاد بین‌المللی دیابت (IDF) و سازمان جهانی بهداشت (WHO) به عنوان روز جهانی دیابت نامگذاری شده است. هدف از نامگذاری چنین روزی افزایش آگاهی عمومی در ارتباط با علل، عوارض، پیشگیری و درمان این پدیده روزافزون است.

 نماد روز جهانی دیابت

برای اعلام تصویب روز جهانی دیابت  از سوی سازمان ملل و نیز برای تأکید بر مبارزه برای پیشگیری از دیابت، استفاده از یک دایره به عنوان نشان «همه با هم برای دیابت»، تصویب  شد. در تمام فرهنگ ها دایره، نشـانه زندگی و سلامتی است. رنگ آبی، تجسم آسمان است که همه ملت ها را متحد می کند. دایره آبی دیابت، نشان اتحاد جهانی برای مبارزه علیه دیابت است.

دیابت چیست؟

اشکال در سیستم سوخت رسانی بدن را که به دلیل کمبود انسولین به وجود می آید “دیابت” می خوانند. انسولین هورمونی است که توسط پانکراس – اندام تولید کننده آنزیم گوارش – ساخت می شود و برای جذب انرژی مواد غذایی ضروری است.

 انواع دیابت

1. دیابت وابسته به انسولین یا نوع یک: در این نوع بیماری دیابت، بیمار یا مقدار کمی انسولین تولید می­کند و یا اصلاً تولید انسولین ندارد و در نتیجه فقدان انسولین، کنترل قند خون غیرممکن است. معمولاً این نوع دیابت قبل از 40 سالگی بروز می کند و اوج میزان وقوع آن در حدود 14 سالگی است.

2. دیابت غیر وابسته به انسولین یا نوع دو: در این نوع بیماری دیابت، لوزالمعده انسولین تولید می کند اما نه به اندازه ای که قند خون را تنظیم کند و از طرف دیگر سلولهای بدن در برابر انسولین مقاومت نشان می دهند. این نوع دیابت معمولاً در افراد بالای 40 سال بروز می کند.

3. دیابت دوران بارداری: دیابت حاملگی معمولاً بین هفته های 24 و 28 بارداری ظاهر می شود و عموماً پس از زایمان از بین می رود، چون در همه انواع دیابت، میزان قند یا گلوکز خون بسیار بالا می رود علائم و نتایج همه آنها یکسان است.

 حقایقی درباره دیابت

1. در حال حاضر بیش از ۴۲۵ میلیون نفر در جهان دیابت دارند.

اکثر این افراد را دیابتی های نوع ۲ تشکیل می دهند که بیشتر این موارد از طریق انجام فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی سالم و متعادل و ترویج محیطهای زندگی سالم، بطور قابل توجهی قابل پیشگیری هستند. خانواده ها نقش کلیدی در پرداختن به عوامل خطر قابل تعدیل برای دیابت نوع ۲ دارند که این مهم باید با آموزش، تخصیص منابع و ایجاد محیطهایی برای زیستن به شیوه زندگی سالم، تحقق یابد.

2. یک نفر از هر دو بیمار دیابتی، تشخیص داده نشده است.

تشخیص زودهنگام و درمان برای پیشگیری از عوارض دیابت و دستیابی به پیامدهای سلامتی، کلیدی هستند. تمامی خانواده ها بالقوه تحت تأثیر دیابت قرار می گیرند بنابراین آگاهی از علائم، نشانه ها و عوامل خطر دیابت برای کمک به تشخیص زودهنگام، حیاتی است.

3. دیابت می تواند خانواده ها را به سمت فقر سوق دهد.

مدیریت موثر دیابت نیازمند درمان روزانه، پایش منظم، رژیم غذایی و شیوه زندگی سالم و آموزش مداوم است. در بسیاری از کشورها، هزینه تزریق انسولین و پایش روزانه به تنهایی، می تواند نیمی از درآمد قابل مصرف خانواده را مصرف کند و دسترسی منظم و مقرون به صرفه به داروهای ضروری دیابت برای بسیاری از آنها، دست نیافتنی است. بنابراین دسترسی به داروهای مقرون به صرفه برای دیابت و مراقبت برای پرهیز از افزایش هزینه ها، برای فرد و خانواده ضروری است چرا که پیامدهای سلامت را تحت تأثیر قرار می دهد.

4. کمتر از یک نفر از هر چهار نفر اعضاء خانواده دسترسی به برنامه های آموزشی برای دیابت دارند.

نشان داده شده است حمایت خانواده در مراقبت دیابت، اثر قابل توجهی در بهبود پیامدهای سلامت برای افراد دیابتی دارد. بنابراین این امر مهم است که آموزش خودمدیریتی مداوم دیابت و حمایت برای همه افراد دیابتی و خانواده هایشان، در دسترس باشد تا تأثیر عاطفی دیابت که می تواند منجر به کیفیت منفی زندگی شود، کاهش می یابد.

ارتباط خانواده و دیابت چگونه است؟

تشخیص زودهنگام دیابت خانواده را درگیر می کند:

– تشخیص زودهنگام و درمان به موقع دیابت برای پیشگیری از بروز عوارض ناخوشایند دیابت و یا به تعویق انداختن آنها کلیدی است.

– اگر دیابت نوع ۱ به موقع تشخیص داده نشود می تواند منجر به بروز ناتوانی جدی یا مرگ شود.

پیشگیری از دیابت نوع ۲ نیز خانواده را درگیر می کند:

– کاهش عوامل خطر بیماری دیابت از طریق داشتن شیوه زندگی سالم، در خانه آغاز می شود.

– وقتی اعضاء خانواده با هم غذای سالم می خورند و ورزش می کنند، همه اعضاء خانواده سود می برند و تشویق به انجام رفتارهایی می شوند که به پیشگیری از بیماری دیابت کمک می کند.

– اگر در خانواده تان دیابت وجود دارد، عوامل خطر و علائم هشداردهنده را یاد بگیرید و مراقب باشید برای پیشگیری از بروز دیابت و عوارض آن چه می توانید بکنید.

– خانواده ها نیاز دارند در محیطی که حامی شیوه زندگی سالم است و به آنها برای پیشگیری از بروز دیابت کمک می کند، زندگی کنند.

 مدیریت دیابت من، خانواده مرا هم درگیر می کند:

– لازمه مدیریت دیابت، درمان روزانه، پایش منظم، رژیم غذایی و شیوه زندگی سالم و آموزش مداوم است که تنها با حمایت خانواده میسر است.

– تمامی متخصصان سلامت باید دانش و مهارت کافی در زمینه دیابت را برای کمک به افراد دیابتی و خانواده هایشان جهت مدیریت دیابت داشته باشند.

– آموزش و حمایت مداوم باید برای افراد دیابتی و خانواده هایشان جهت مدیریت دیابت در دسترس باشد.

– داروهای ضروری و لوازم مراقبت از دیابت باید برای هر خانواده فرد دیابتی در دسترس و مقرون به صرفه باشد.

 دانستنیهایی درباره دیابت

– انتظار می رود تا سال ۲۰۳۰ م. تعداد افراد دیابتی به ۵۲۲ میلیون نفر افزایش یابد.

– ۱ نفر از هر ۲ نفر دیابتی(۲۱۲ میلیون نفر) به صورت ناشناخته باقی می مانند.

– ۸۰ درصد موارد دیابت نوع ۲ از طریق تطبیق با یک شیوه زندگی سالم، قابل پیشگیری است.

– ۳ نفر از هر ۴ نفر دیابتی در کشورهای کم و متوسط درآمد زندگی می کنند.

– دیابت یکی از دلایلی است که منجر به بیماری قلبی، سکته مغزی، نابینایی، نقص کلیوی و قطع عضو می شود.

– کمتر از ۱ نفر از هر ۲ نفر دیابتی و ۱ نفر از هر ۴ نفر اعضاء خانواده فرد دیابتی به برنامه های آموزشی دیابت دسترسی دارند.

 

آلودگی هوا و بیماری های ناشی از آن

با توسعه شهرها و افزایش شهرنشینی و از طرفی استفاده بیشتر مردم از خودروهای شخصی، بحث آلودگی هوا تبدیل به یکی از معضلات اکثر شهرهای بزرگ دنیا شده است. آلودگی هوا می تواند باعث احساس ناراحتی در گلو، ریه و چشم ها شود. سوزش چشم، سرفه و تنگی نفس از جمله علائم رایج قرار گرفتن در معرض هوای آلوده است.

آلودگی هوا چیست؟

 هرگونه تغییر فیزیکی، بیولوژیکی یا شیمیایی در هوا ممکن است به عنوان آلودگی نامیده شود. عوامل اصلی آلودگی هوا متفاوت است و این اتفاق زمانی رخ می دهد که گازهای مضر، گرد و غبار، دود و … وارد جو شود. این قضیه باعث می شود که زندگی گیاهان، حیوانات و انسان ها به دلیل کثیف شدن هوا با مشکلات متعددی روبرو شود.

آلودگی هوا از تجمع انواع گازها، قطرات ریز و ذراتی که باعث کاهش کیفیت هوا می شوند تشکیل شده است. آلودگی هوا ممکن است در شهر، حاشیه شهر و حتی روستا اتفاق بیافتد.

در بسیاری از شهر ها اوزون مهمترین بخش آلودگی هوا محسوب می شود. گاز های تولید شده از ماشین ها و موتورها و کارخانه ها بعد از تعامل و برخورد با نور خورشید به اوزون تبدیل می شوند. در شهر ها، سطح اوزون زمانی که هوا راکد است و خورشید می تابد و دمای هوا گرم است، بالا می رود. این اوزون نباید با اوزونی که در جو زمین قرار دارد و از ما در مقابل اشعه های خطرناک خورشید محافظت می کند، اشتباه گرفته شود.

آلودگی داخلی

آلودگی هوای داخل خانه اهمیت بیشتری نسبت به آلودگی هوای خارج از خانه دارد. برای این که همان هوای آلوده ای که خارج از خانه وجود دارد در داخل فضای خانه نیز هست و علاوه بر آن یک سری فاکتورهای دیگری نیز در هوای داخل خانه وجود دارد که در هوای خارج از خانه وجود ندارد. به طور مثال شما در خانه ممکن است سیگار بکشید، این سیگار در فضای بسته خانه حجمش بیشتر از خارج از خانه است. این مثال را می توان درباره مصرف قلیان در فضای بسته خانه نیز بزنیم.

آلودگی خارج از خانه

مهم ترین عامل ایجاد آلودگی هوا در شهرها سوختی است که در خودروها استفاده می شود. سوختن این نوع سوخت ها در خودروها آن هم با توجه به ترافیک های چند ساعته و همچنین ازدیاد خودروهای تک سرنشین که گاهی جزو خودروهای فرسوده و آلاینده هستند باعث ایجاد آلودگی هوا از طریق ایجاد گاز دی اکسید کربن می شوند. متاسفانه باید به این نکته اشاره کرد که طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی در 50 سال اخیر مقدار دی اکسید کربن موجود در جو زمین به طور هولناکی افزایش پیدا کرده است که این مسئله ای بسیار نگران کننده بوده و باعث گرم تر شدن هر روزه جو زمین می شود. در خارج از خانه و زمانی که با آلودگی شدید هوا رو به رو هستیم تاکید بر این است که حتما از وسایل نقلیه عمومی مثل مترو و اتوبوس ها استفاده کنیم.

آلودگی هوا می تواند باعث بروز چه علائمی شود؟

آلودگی هوا می تواند باعث احساس ناراحتی در گلو، ریه و چشم ها شود. سوزش چشم، سرفه و تنگی نفس از جمله علائم رایج قرار گرفتن در معرض هوای آلوده است.

افراد می توانند واکنش های بسیار متفاوتی را به آلودگی هوا نشان دهند. ممکن است برخی از مردم دچار تنگی نفس و یا سرفه شوند در حالی که برخی دیگر هیچ علائمی را از خود نشان نمی دهند. از آنجا که ورزش باعث سریعتر و عمیق تر شدن تنفس می شود، می تواند این علائم را بدتر کند. افرادی که بیماری های قلبی مانند آنژین صدری (درد قفسه سینه)، یا بیماری های ریوی مانند آسم و آمفیزم (emphysema) دارند ممکن است نسبت به آلودگی هوا بسیار حساس بوده و حتی نسبت به آلودگی های هوای کم نیز واکنش نشان دهند در حالی که افراد دیگر هیچ علائمی از آلودگی هوا را بروز نمی دهند.

ممکن است کودکان نسبت به بزرگسالان در آلودگی های هوایی خفیف، بیشتر دچار مشکل شوند. همچنین کودکان در هوایی با سطح آلودگی بالا نسبت به هوای تمیز با بیماری ها و ناخوشی های بیشتری مانند برونشیت و گوش درد مواجه می شوند.

بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا

1. ابتلا به بیماری‌های ریه و مشکلات تنفسی

 شیوع بیماری‌های نظیر آسم و انسداد ریوی مزمن با افزایش آلودگی هوا ارتباط مستقیمی دارد. کودکان و نوزادان به دلیل ضعف بدنی نسبت به این بیماری‌های آسیب‌پذیرتر هستند.

2. ابتلا به آسم

آسم یک بیماری مزمن التهابی دستگاه تنفسی است که خاصیت عود شوندگی دارد. علائم اصلی آن شامل تنگی نفس، خس‌خس کردن هنگام نفس کشیدن و سرفه است.

ابتلا به آسم ممکن است دلایل ژنتیکی داشته باشد اما عوامل محیطی مانند آلودگی هوا و مواد آلرژی‌زا نیز باعث تشدید آن می‌شوند.

پیشگیری و درمان آسم

برای پیشگیری از ابتلا به آسم بهتر است از قرار گرفتن کودکان در معرض هوای آلوده جلوگیری شود. استفاده از دستگاه تصفیه هوا می‌تواند هوای خانه را از آلودگی‌های مختلف که باعث بروز آسم می‌شوند پاک کند. همچنین برخی از مواد خوراکی باعث پیشگیری و کنترل بیماری آسم می‌شوند.

– زنجبیل باعث تسکین درد سینه می‌شود و برای بیماری‌های تنفسی بسیار مفید است.

– عسل باعث نرم شدن گلو و سینه می‌شود و برای درمان سرفه مورداستفاده قرار می‌گیرد.

– شلغم علاوه بر کمک به درمان آسم، برای درمان سرماخوردگی نیز مفید است.

– موسیر حتی اگر با ماست میل شود باعث ضدعفونی شدن گلو و مجرای تنفسی می‌شود.

– موز کمک می‌کند خس‌خس سینه حین نفس کشیدن رفع شود.

3. ابتلا به سرطان ریه

در گذشته یکی از مهم‌ترین دلایل ابتلا به سرطان ریه، استعمال بیش از حد دخانیات بود. اما امروزه آلودگی هوا مخصوصا آلودگی هوای داخل خانه نیز به عنوان یکی از عوامل سرطان‌زا شناخته می‌شود. مردم در فضاهای متراکم با تهویه نامناسب به زندگی و کار مشغول‌اند و در کنار آن نیز آلودگی هوای شهرها به شدت رو به افزایش است. این سرطان با علائمی مانند سرفه‌های شدید، تنگی نفس، خس‌خس سینه هنگام نفس کشیدن، تب، درد قفسه سینه و ضعف همراه است.

برای کمک به درمان سرطان ریه می‌توان از مواد غذایی مختلف از جمله دم‌نوش‌ها و چای‌ها کمک گرفت. مثلا نوشیدن چای سبز به صورت روزانه باعث کاهش احتمال ابتلا به سرطان ریه می‌شود.

تنفس در هوای آلوده برای مدت طولانی باعث افزایش احتمال بروز بیماری‌های قلبی می‌شود. آلاینده‌های خطرناکی مانند مونوکسید کربن، دی‌اکسید نیتروژن و ازون وارد گردش خون شده و باعث بروز اختلال در عملکرد قلب و عروق و وقوع سکته می‌شود.

آلودگی هوا؛ تهدیدی برای زنان باردار و نوزادان

نوزادان و کودکانی که در هوای آلوده زندگی می‌کنند معمولا از مشکلات تنفسی مختلف رنج می‌برند. به دلیل آن‌که سیستم تنفسی کودکان در حال رشد و شکل‌گیری است، آسیب‌پذیری آن‌ها نیز بیش از بزرگ‌سالان است.

 برای حفظ سلامت ریه و دستگاه تنفسی نوزادان، کودکان و حتی بزرگ‌سالان باید از حضور در محیط‌هایی با هوای آلوده خودداری کرد. در صورت اجبار نیز باید نکات لازم برای مقابله با آلودگی هوا را مدنظر داشت. برای مثال زدن ماسک هنگام بیرون رفتن از منزل یا خرید دستگاه تصفیه هوا برای خانه یا محل کار.

تغذیه

تغذیه انسان موضوع بسیار مهم و موثری است. حتما باید از سبزیجات تازه استفاده کنیم، هم چنین خوردن گردو و پسته برای افرادی که دچار بیماری های ریوی هستند و حتی افراد سالم به شدت توصیه می شود. از طرف دیگر به مصرف بیشتر آب توجه داشته باشید چرا که آب باعث مرطوب ماندن ریه شده و از بروز بیماری های ریوی جلوگیری می کند. متاسفانه این تصور به وجود آمده که خوردن شیر برای مقابله با آلودگی هوا موثر است اما باید به این نکته اشاره کرد جدای از تاثیرات لبنیات به عنوان یک منبع غذایی، لبنیات هیچ تاثیری در مقابل آلودگی هوا ندارد و بهتر از هر چیزی مصرف زیاد آب آشامیدنی است.

 

علل افتادگی پلک فوقانی یا پتوز در کودکان

افتادگي پلک يا پتوز به افتادگی پلک فوقانی و باریک شدن شکاف پلکی گفته می شود؛ این افتادگی ممکن است خفیف بوده و یا تمامی مردمک را بپوشاند. در برخی موارد پتوز می‌تواند دید طبیعی را محدود یا حتی به‌طور کامل مسدود کند. افتادگی پلک فوقانی گاهی یک یا هر دو چشم را درگیر می ­کند، می­ تواند وراثتی باشد، در بدو تولد ایجاد شود و حتی در سنین بالاتر نیز اتفاق بیفتد.

پتوز در کودکان

افتادگی پلک فوقانی کودکان را در بدو تولد «پتوز مادرزادی» می­ گویند. اگر کودکی با این عارضه به صورت متوسط تا شدید متولد شود ممکن است برای تکامل بینایی نیازمند درمان فوری باشد. پتوز مادرزادی اغلب در اثر نقص در تکامل عضله بالابرنده پلک فوقانی اتفاق می­ افتد. اگر چه پتوز معمولا یک اختلال مجزا می­ باشد ولی در موارد مادرزادی ممکن است با اختلالات دیگری از جمله اختلال حرکات چشمی، بیماری های عضلانی، تومورهای پلک یا سایر تومورها، اختلالات عصبی و عیب انکساری همراه شود. باید یادآوری کنیم این بیماری معمولا با گذشت زمان بهبود نمی­ یابد.

علائم و نشانه های پتوز کدامند؟

شایعترین علامت آشکار پتوز در کودکان، افتادگی پلک می باشد. در پتوز مادرزادی، اغلب عدم تقارن چین پلک فوقانی وجود دارد. کودکان مبتلا به پتوز ممکن است برای دیدن مجبور شوند گردن خود را به عقب خم کنند یا ابروها را به سمت بالا بکشند. این مانورهای سر و صورت نشان می دهند که کودک سعی می کند برای دیدن از هر دو چشم استفاده نماید. بعد از گذشت چند سال، این وضعیت های غیرطبیعی سر ممکن است منجر به اختلالات ظاهری سر و گردن شوند.

مشکلات ناشی از پتوز در کودکان کدامند؟

شایع ترین اختلال جدی مرتبط با پتوز دوران کودکی، آمبلیوپی (تنبلی چشم) می باشد. به دو علت پتوز می تواند ایجاد تنبلی چشم کند:

  • انسداد مسیر بینایی در موارد پتوز شدید
  • ایجاد آستیگماتیسم و تاری دید ناشی از آن

بعلاوه پتوز ممکن است در صورت وجود انحراف چشم آن را مخفی نماید و این مورد نیز می تواند منجر به تنبلی چشم شود.

پتوز مادرزادی چگونه درمان می شود؟

در اغلب موارد، پتوز کودکان با جراحی درمان می شود. اگر تنبلی چشم هم وجود داشته باشد، ممکن است درمان با قرار دادن پوشش بر روی چشم سالم، استفاده از عینک یا قطره چشمی ضروری باشد. تشخیص لزوم انجام جراحی و انتخاب روش مناسب، بر اساس عوامل زیر صورت می گیرد:

– سن کودک

– درگیری یک یا هر دو پلک

– شدت پتوز

– قدرت عضلات بالا برنده و پایین آورنده  پلک

– وضعیت حرکات چشمی

در اوایل دوران زندگی معمولا ضرورتی به انجام جراحی برای موارد خفیف تا متوسط پتوز وجود ندارد. هم در موارد مذکور و هم موارد شدیدی که تحت عمل جراحی قرار گرفته اند، باید به طور منظم  از نظر تنبلی چشم، عیوب انکساری و حالت های وابسته توسط چشم پزشک بررسی و در صورت نیاز تحت درمان قرار گیرند.

خلاصه

پتوز در بالغین و کودکان با انجام جراحی قابل درمان است و این درمان علاوه بر اصلاح وضعیت ظاهری می تواند باعث بهبود بینایی نیز شود. در پتوز کودکان، انجام معاینات منظم چشم پزشکی در سال های اول زندگی برای پیشگیری و درمان تنبلی احتمالی چشم از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 

17 آبان ماه روز جهانی رادیولوژی گرامی باد

17 آبان ماه روز جهانی رادیولوژی مصادف با ۸ نوامبر سالروز کشف پرتو ایکس، روز جهانی رادیولوژی نام گذاری شده است.

تاریخچه کشف پرتو ایکس

در ۸ نوامبر 1895، ویلهلم کنراد رونتگن، در حالیکه مشغول تحقیق پیرامون خواص پرتو های کاتدی (همان الکترون ها) بود، به صورت کاملا اتفاقی، متوجه نوعی پرتو در لامپ کاتدی شد که آن را پرتو ی مجهول یا پرتو x نامید که بعد ها به یاد رونتگن،به آن پرتو رونتگن نیز گفته شد. رونتگن تا 28 دسامبر 1895 خواص این اشعه را به طور کامل بررسی کرد و در مقاله ای دست نویس نتیجه ی آزمایشات خود را بیان کرد. نظر به برجسته بودن مقاله ی علمی او، اولین جایزه نوبل فیزیک در سال 1901 به ویلهلم کنراد رونتگن اعطا گردید.

17 آبان ماه روز جهانی رادیولوژی

پرتوشناسی یا رادیولوژی

پرتوشناسی یا رادیولوژی(Radiology) و گاهی تصویربرداری تشخیصی نام یک رشته از تخصصهای پزشکی است که از پرتو ایکس و دیگر اقسام امواج و پرتوها برای تشخیص و درمان بیماری و حالات غیر طبیعی کمک می گیرد. در تمام اینها، هدف تشخیص بیماری یا حالات غیر طبیعی بدن به کمک روشهای پیشرفته تصویری است.

سابقاً «رادیولوژی» (پرتوشناسی) اطلاق بر رشته‌ای می‌شد که در آن از روش‌های پرتوی یونیزان استفاده می‌شد. اما امروزه «رادیولوژی» با علوم تصویری غیر پرتوی مثل ام آر آی و سونوگرافی نیز خلط می‌شود. بعبارت دیگر در پرتوشناسی، برخی روش‌ها (همانند سی تی اسکن، ماموگرافی، و روش‌های مرسوم رادیوگرافی) از توزیع پرتوهای تابیده شدهٔ اشعه ایکس بر روی صفحات فیلم و یا شمارشگرها و یاگیرنده‌های دیگر دیجیتالی تشکیل تصویر می‌دهند. اما در برخی روشهای دیگر (همانند ام آر آی و سونوگرافی و مقطع‌نگاری همدوسی اپتیکی) از روش‌های غیر پرتوی یونیزان استفاده می‌گردد. رادیولوژی امروزه هر دو را در بر می گیرد.

رادیولوژیست

رادیولوژیست (پزشک) کسی است که با انجام تصویربرداری پزشکی، به تشخیص و درمان ناخوشی ها و بیماری‌ها کمک می‌کند. رادیولوژیست شخصی است که پزشک بوده و دارای تخصص پرتوشناسی است و با استفاده از آرایه‌ها یا نقش‌هایی از فناوری‌های تصویربرداری  برای تشخیص یا درمان بیماری‌ها بهره می‌برد. این تخصص ها معمولاً گرایش بندی های فرعی تری نیز دارند. بطور نمونه نوعی گرایش تخصصی پرکاربرد رادیولوژی مداخله‌ای نام دارد که عبارت است از انجام جراحی و یا دیگر رویه های درمانی که معمولاً با حداقل مزاحمت و کمترین شیوه تهاجمی صورت می‌گیرد.

رادیولوژیست کسی است که با انجام تصویربرداری پزشکی، به تشخیص بیماری‌ها کمک می‌کند.

در یک بخش رادیولوژی در یک بیمارستان یا کلینیک معمولاً افراد دیگری نیز به کار مشغولند که بطور مستقیم و غیر مستقیم به رادیولوژیست ها کمک می کنند. یکی از این پرسنل رادیولوژیست (تکنیسین) است. یک تصویر پزشکی معمولاً به وسیله این شخص که معروف به تکنولوژیست رادیولوژی می باشد گرفته می شود.  پزشک رادیولوژیست در حصول خود تصویر نقشی ندارد (مگر در برخی حالتهای خاص مثل فلوروسکپی). وظیفه و تمرکز پزشک رادیولوژیست بیشتر تشخیص امراض و یا نابسامانی ها از روی تصاویر بدست آمده است، نه تهیه خود آن. عمل اخیر در واقع از شروح وظایف تکنیسین های رادیولوژیست است. آنان معمولاً دارای مدرک کاردانی یا فوق دیپلم و گاهی نیز کارشناسی هستند.

آنچه که از آب مروارید نوزادان باید بدانیم

همه ما شنیده و خوانده ایم که آب مروارید یا بیماری کاتاراکت خاص دوران سالمندی است و معمولاً از دهه پنجم و ششم زندگی ظاهر می شود. این تمام ماجرا نیست زیرا شکل دیگری از آب مروارید یا کاتاراکت نوزادان بروز پیدا می کند که از آن با عنوان «آب مروارید مادرزادی» یاد می شود. آب مروارید به طور معمول بین بزرگسالان در سنین بالا شایع تر است (آب مروارید وابسته به سن). اما گاهی پیش می آید که نوزادان با مشکل آب مروارید به دنیا بیایند و یا کودکان در سنین نوجوانی دچار آب مروارید گردند. این نوع آب مروارید را آب مروارید کودکان می نامند.

آب مروارید نوزادان(آب مروارید مادرزادی) چیست؟

به طور معمول، نوزادان با یک لنز شفاف در هر چشم متولد می شوند. لنز، اشیا را روی شبكیه متمرکز می كند و شبکیه آن ها را به کانون عدسی منتقل می کند تا آن را برای چشم قابل دیدن کند. بعضی از نوزادان به جای یك لنز شفاف، با لنز سفید شیری متولد می شوند كه برای تمركز بر روی اشیاء بیش از حد مبهم است. این بیماری آب مروارید مادرزادی نامیده می شود. لنز مبهم مانع عبور نور به شبکیه می شود، بنابراین تصاویر و اشیا را نمی توان دید.

این عارضه در نوزادان می تواند به سبب عوامل ژنتیکی، مشکلات متابولیکی، عفونت های منتقل شونده به رحم مادر مانند: سرخک یا سرخجه (شایع ‌ترین علت)، آبله مرغان، ویروس سیتومگالو، هرپس سیمپلکس، هرپس زوستر، پلیموئید، آنفولانزا، ویروس اپشتاین، سیفلیس و توکسوپلاسموز، تروماهای زایمان یا برخی داروها نظیر آنتی بیوتیک ‌های تتراسایکلین به فرزند منتقل شود. از نگاه چشم پزشکی این مسئله در طبقه بندی موارد اورژانسی قرار می گیرد و می بایست خیلی سریع درباره این دسته از بیماران تصمیم گیری شود.

در صورتی که پزشک تشخیص دهد برای درمان آب مروارید کودک عمل جراحی لازم است و این کار انجام نشود احتمال لرزش چشم یا اختلال در بافت عصبی آن وجود دارد که در این حالت وقوع انواع اختلالات بینایی به ویژه نابینایی دور از انتظار نیست.

چگونه می توان آب مروارید نوزادان را درمان کرد؟

آب مروارید در نوزادان باید در همان ابتدا مورد توجه قرار گیرد، ترجیحا در طی سه ماه اول زندگی، باید به آن رسیدگی کرد، چرا که این مشکل می تواند مانع از مراحل مهم رشد شود. عدم توجه به آب مروارید مادرزادی ممکن است چشم تنبل یا آمبلیوپیا را ایجاد کند.

جراحی آب مروارید نوزادان در اسرع وقت این اطمینان را می دهد که بینایی نوزاد به اندازه کافی طبیعی شده و رشد سیستم بینایی روند طبیعی خود را خواهد داشت. برخی از متخصصان معتقدند زمان مطلوب برای درمان آب مروارید مادرزادی بین سنین شش هفتگی تا سه ماهگی نوزاد است. در هر حال پزشک بعد از دریافت شرح حال کامل و معاینه دقیق، برنامه درمانی را اعلام می کند.

علایم آب مروارید در کودکان

در کودکان، آب مروارید می تواند در یک یا دو چشم اتفاق بیفتد. لکه های تیره در عدسی ها گاهی ممکن است بزرگتر شده و بیشتر گسترش یابد و به این ترتیب بینایی کودک را به شدت تحت تاثیر قرار دهد.

آب مروارید علاوه بر کاهش دید، می تواند باعث ایجاد “چشم لرزان” و انحراف چشم (لوچي  چشم که در آن دو چشم به جهت های مختلفی نگاه مي كنند) گردد.

زمانی که کودک شما در سن خیلی پایینی قرار دارد، به سختی می توان از پیشرفت علایم آب مروارید جلوگیری کرد. اما چشمان نوزاد شما باید به طور معمول در 72 ساعت پس از تولد معاينه شود و پس از آن نیز 6 تا 8 هفتگی دوباره مورد آزمایش قرار گیرد. گاهی اوقات ممکن است آب مرواريد در سنين بالاتر و پس از این معاينات غربالگری، در چشم کودکان ايجاد شود.

بسیار مهم است که آب مروارید در کودکان به سرعت تشخیص داده شود؛ چرا که درمان به موقع آن می تواند از آسیب های جدی بینایی در بزرگسالی پیشگیری کند. بنابراین در صورتی که در مورد بینایی فرزند خود نگران هستید، حتما به پزشک مراجعه کنید و در مورد سلامتی چشم او اطمینان حاصل نمایید.